Không được công nhận sanjae? Ba con đường khiếu nại và thời hạn 90 ngàyYêu cầu xét lại, yêu cầu tái xét lại và khởi kiện hành chính không phải lúc nào cũng phải đi đủ theo thứ tự. Bài viết giải thích các đường có thể chọn và mốc tính 90 ngày khác nhau

Chờ mấy tuần, giấy thông báo đến, và trên đó ghi chữ không công nhận (tiếng Hàn: 불승인), thì đầu óc trống rỗng là chuyện đương nhiên. Viện phí đã chất chồng, việc thì đang nghỉ, mà chế độ mình trông cậy như vừa đóng cửa. Điều cần biết trước tiên là thông báo không công nhận chưa phải điểm kết thúc của thủ tục.

Nói kết luận trước: yêu cầu xét lại, yêu cầu tái xét lại và khởi kiện hành chính không phải là ba cơ hội bắt buộc đi lần lượt. Bạn có thể khởi kiện yêu cầu hủy quyết định ngay, khởi kiện sau khi xét lại, hoặc đi cả xét lại và tái xét lại rồi mới khởi kiện. Với quyết định đã qua Ủy ban giám định bệnh nghề nghiệp, bạn còn có thể bỏ qua xét lại và đi thẳng đến tái xét lại. Bài này tổng hợp các đường có thể chọn, từng mốc thời hạn và tài liệu cần bổ sung. Nếu bạn còn lạ với chính thủ tục nộp đơn sanjae, nên xem bài dưới trước.

1. 1
   Xác nhận lý do và ngày nhậnNắm từ giấy thông báo, giấy phán định xem cơ quan thấy thiếu gì, đồng thời xác nhận ngày văn bản đến tay
2. 2
   Chọn yêu cầu xét lạiTrong 90 ngày kể từ ngày biết quyết định trợ cấp, xin Cơ quan Phúc lợi Lao động phán đoán lại
3. 3
   Chọn yêu cầu tái xét lạiTrong 90 ngày kể từ ngày biết quyết định xét lại, nộp qua cơ quan đã ra quyết định ban đầu lên Ủy ban Tái xét. Vụ đã qua Ủy ban giám định có thể bỏ qua xét lại
4. 4
   Chọn khởi kiện hành chínhCó thể kiện ngay, kiện sau xét lại hoặc sau tái xét lại. Đi đường nào thì văn bản làm mốc tính 90 ngày cũng khác

Khởi đầu là biết vì sao không được công nhận

Trước khi đi thủ tục khiếu nại, có một bước bắt buộc phải qua: biết chính xác cơ quan không công nhận vì lý do gì. Giấy thông báo có ghi lý do, nhưng thường là câu chữ tóm tắt, chỉ chừng đó thì chưa đủ.

Nhất là vụ bệnh do công việc, thì giấy phán định (tiếng Hàn: 판정서) của Ủy ban giám định bệnh nghề nghiệp chứa căn cứ phán đoán chi tiết hơn nhiều. Bạn có thể yêu cầu công khai thông tin với cơ quan để nhận bản sao giấy phán định. Tài liệu nào được đặt lên bàn ủy ban và điều gì chia kết quả, xem thêm ở bài về công nhận bệnh nghề nghiệp.

Biết lý do thì cách ứng phó mới định được. Cơ quan thấy thiếu mối quan hệ nhân quả với công việc, hay nhìn nhận diễn biến tai nạn khác đi, hay đặt vấn đề bạn có phải người lao động không, mỗi trường hợp tài liệu cần bổ sung khác hẳn nhau.

Đường thứ nhất: yêu cầu xét lại

Đường xin cơ quan phán đoán lại trước là yêu cầu xét lại (tiếng Hàn: 심사청구). Điều 103 Luật Bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động Hàn Quốc quy định phải nộp trong 90 ngày kể từ ngày biết có quyết định trợ cấp bảo hiểm.

Nộp ở đâu

Cơ quan Phúc lợi Lao động Hàn Quốc (nộp qua chi nhánh, trụ sở khu vực đã ra quyết định)

Thời hạn

Trong 90 ngày kể từ ngày biết có quyết định trợ cấp bảo hiểm

Thẩm lý

Quyết định sau khi qua thẩm nghị của Ủy ban Xét lại bảo hiểm tai nạn lao động

Hạn ra quyết định

Trong 60 ngày kể từ ngày nhận đơn (bất đắc dĩ thì gia hạn một lần 20 ngày)

Chi phí

Không mất lệ phí

Một điều nên biết: với quyết định trợ cấp bảo hiểm của cơ quan, không thể nộp riêng khiếu nại hành chính theo Luật Khiếu nại hành chính (Khoản 5 Điều 103 của luật). Yêu cầu xét lại là thủ tục thay cho vai trò đó.

Yêu cầu xét lại lật được bao nhiêu vụ?

Theo lần kiểm tra ngày 4 tháng 9 năm 2026, dữ liệu hiện trạng quyết định xét lại sanjae của Cơ quan Phúc lợi Lao động trên Cổng dữ liệu công Hàn Quốc có tệp công khai mới nhất tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2024. Cộng 8 năm từ 2017 đến 2024, trong 83.145 quyết định xét lại có 12.202 quyết định ban đầu bị hủy, khoảng 14,7%. Riêng năm 2024, trong 12.017 quyết định có 1.577 quyết định ban đầu bị hủy, khoảng 13,1%.

Nhưng đơn vị của thống kê này là số quyết định được ban hành và số quyết định ban đầu bị hủy trong năm, không phải số đơn đã nộp hay số người. Vì vậy không thể nói từ đây rằng “mỗi năm có hơn 10.000 đơn được nộp” hoặc “cứ bảy người thì một người lật được kết quả”. Đây cũng không phải xác suất dự đoán kết quả của một hồ sơ cụ thể. Điểm quan trọng trong thực tế vẫn là điều sau.

Nộp lại nguyên xi bộ hồ sơ cũ,
thì dễ nhận lại nguyên xi kết luận cũ.
Thứ làm thay đổi kết quả là cái mới được bồi thêm.

Yêu cầu xét lại không phải thủ tục nài nỉ xem giúp lần nữa, mà là thủ tục chất thêm căn cứ mới phản bác trực diện lý do không công nhận. Chất thêm gì, tổng hợp lại ở phần dưới.

Đường thứ hai: yêu cầu tái xét lại

Nếu kết quả xét lại vẫn khó chấp nhận, bạn có thể xin cơ quan bên ngoài phán đoán. Theo Điều 106 của luật, yêu cầu tái xét lại (tiếng Hàn: 재심사청구) được nộp qua cơ quan thuộc Cơ quan Phúc lợi Lao động đã ra quyết định ban đầu, rồi chuyển lên Ủy ban Tái xét bảo hiểm tai nạn lao động thuộc Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc.

Nộp ở đâu

Nộp qua cơ quan thuộc Cơ quan Phúc lợi Lao động đã ra quyết định ban đầu, để chuyển lên Ủy ban Tái xét

Thời hạn

Trong 90 ngày kể từ ngày biết quyết định xét lại

Hạn ra phán quyết

Trong 60 ngày kể từ ngày nhận đơn (bất đắc dĩ thì gia hạn một lần 20 ngày)

Hiệu lực phán quyết

Ràng buộc cơ quan; khi áp dụng Điều 18 Luật Tố tụng hành chính thì được xem như phán quyết khiếu nại hành chính

Chi phí

Không mất lệ phí

Đường thứ ba: khởi kiện hành chính

Vụ kiện hành chính nhằm tranh chấp quyết định không công nhận của cơ quan thường là vụ kiện yêu cầu hủy quyết định hành chính. Đây không phải cơ hội cuối chỉ có sau khi đi hết xét lại và tái xét lại. Phán quyết số 2002두6811 ngày 26 tháng 11 năm 2002 của Tòa án Tối cao Hàn Quốc xác nhận ba đường: kiện ngay, kiện sau yêu cầu xét lại, hoặc đi cả xét lại và tái xét lại rồi mới kiện.

Kiện ngay

Trong 90 ngày kể từ ngày biết có quyết định không công nhận

Kiện sau xét lại

Trong 90 ngày kể từ ngày bản chính quyết định xét lại được tống đạt

Kiện sau tái xét lại

Trong 90 ngày kể từ ngày bản chính văn bản phán quyết được tống đạt

Giới hạn bên ngoài

Về nguyên tắc, trong 1 năm kể từ ngày có quyết định hoặc phán quyết

Điều 20 Luật Tố tụng hành chính Hàn Quốc đặt thêm giới hạn bên ngoài 1 năm kể từ ngày có quyết định hoặc phán quyết, bên cạnh thời hạn 90 ngày nói trên. Nộp yêu cầu xét lại hoặc tái xét lại khi đã quá hạn cũng không làm sống lại thời hạn khởi kiện đã hết. Văn bản nào và ngày tống đạt nào được dùng làm mốc còn tùy đường đã chọn và yêu cầu trước đó có hợp lệ hay không, nên cần kiểm tra cùng lúc ngày thực nhận giấy thông báo, quyết định xét lại và văn bản phán quyết.

Nhưng nói thực tế, kiện tụng nặng ký khác hẳn hai thủ tục trước. Khác với xét lại và tái xét không mất lệ phí, kiện thì tốn chi phí, thời gian thường vắt qua năm. Đổi lại, đây cũng là bước đào sâu nhất được cả giám định y khoa lẫn tranh tụng pháp lý. Thực tế vẫn đều đặn có những vụ bị bác ở xét lại và tái xét nhưng lật lại được ở tòa.

Phải bổ sung những gì?

Dù chọn đường nào, thứ đổi kết quả không phải tên thủ tục mà là ruột hồ sơ. Hướng đi thay đổi theo lý do không công nhận, nhưng tài liệu bổ sung đại thể nằm trong phạm vi này.

• Tài liệu y khoa bổ sung đối diện thẳng lý do không công nhận (kết quả xét nghiệm thêm, giấy ý kiến chi tiết của bác sĩ chuyên khoa)
• Hồ sơ cho thấy gánh nặng công việc (bảng phân ca, nhật ký công việc, ảnh môi trường làm việc, số liệu khối lượng, thành tích)
• Tài liệu củng cố diễn biến tai nạn (giấy xác nhận sự việc của đồng nghiệp, CCTV, hồ sơ khám ngay sau tai nạn)
• Bản trình bày diễn biến sắp xếp nhất quán, không mâu thuẫn với lời khai lần nộp đầu

Riêng vụ bệnh do công việc, cuộc chiến không phải chứng minh có bệnh, mà chứng minh sợi dây nối giữa bệnh và công việc, nên việc sắp xếp cho tài liệu y khoa và hồ sơ công việc khớp vào nhau trở thành cốt lõi.

Nói thật lòng, từ đây không còn là địa hạt của bệnh viện

Tôi làm công việc sanjae ở quầy hành chính bệnh viện; viết đơn và tiếp nhận là việc làm hằng ngày nên tôi tự tin giúp được. Nhưng thủ tục sau khi không được công nhận là câu chuyện khác. Đã vài lần vì thương bệnh nhân, tôi cùng tìm hiểu yêu cầu xét lại, và với cả người ngày ngày cầm hồ sơ sanjae như tôi, đó vẫn là trải nghiệm lạ lẫm và không dễ. Phân tích lý do không công nhận, rồi đan tài liệu y khoa với lập luận pháp lý để phản bác, là loại việc hoàn toàn khác với nghiệp vụ tiếp nhận.

Vì vậy đến bước này, bạn có thể đưa vào danh sách lựa chọn việc nhờ chuyên gia như chuyên gia tư vấn lao động có chứng chỉ của Hàn Quốc (노무사, nomusa) rà soát. Bản thân yêu cầu xét lại không mất lệ phí, tự mình nộp cũng được, nhưng chọn đường nào và tính từng mốc 90 ngày từ đâu có khi tự nó đã là địa hạt của chuyên gia.

Bạn có thể xem tiếp phạm vi công việc của nomusa và luật sư, cùng những khoản phí cần hỏi trước khi ký tại bài Vụ sanjae nên hỏi nomusa hay luật sư? Hãy xem bạn đang vướng ở bước nào.

Câu hỏi thường gặp

Lời cuối muốn gửi đến bạn

Trên hành trình sau khi không được công nhận, thứ dễ bị bỏ lỡ không phải lập luận hay tài liệu, mà là thời hạn. 90 ngày của yêu cầu xét lại, 90 ngày của tái xét lại và 90 ngày của khởi kiện không cùng bắt đầu vào một ngày. Cần đánh dấu ngày nhận văn bản tương ứng với đường đã chọn, đồng thời để ý giới hạn 1 năm của vụ kiện yêu cầu hủy quyết định.

Giấy thông báo không công nhận đến không có nghĩa tai nạn của bạn đã bị chốt cuối cùng là không phải sanjae. Trong dữ liệu công khai mới nhất đến năm 2024, tỷ lệ hủy quyết định ban đầu trong các quyết định xét lại giai đoạn 2017 đến 2024 là 14,7%, nhưng đó không phải xác suất thành công của hồ sơ riêng. Xác nhận cái gì còn thiếu, chọn đường đi và chuẩn bị tài liệu mới. Bước tiếp theo bắt đầu từ đó.